Rehber · Bölüm 08 2026'da satranç turnuvanızı FIDE dereceli hale getirmek için adım adım rehber. Gereksinimler, TRF gönderimi, Elo hesaplaması, hakem ünvanları ve yaygın hatalar açıklanmıştır.
Turnuvanızı FIDE dereceli hale getirmek, onu eğlenceli bir yerel etkinlikten dünya sahnesinde önem taşıyan bir şeye dönüştürür — her sonuç her oyuncunun resmi derecelendirmesine ve kalıcı satranç kaydına işlenir. Karmaşık değildir, ancak belirli bir süreç gerektirir. Bu bölüm, Mart 2024'ten itibaren geçerli olan FIDE Derecelendirme Yönetmeliği B.02'ye dayanarak, etkinlik öncesi kayıttan TRF gönderimine kadar her adımda size rehberlik eder.
Pek çok kulüp organizatörü için asıl soru “nasıl?” değil “neden?”dir. FIDE dereceli bir etkinlik düzenlemek idari yük ekler, o yüzden artılar ve eksiler konusunda dürüst olalım.
Dereceli yapmanın nedenleri: oyuncular resmi FIDE ratinglerini kazanır ve geliştirir; bu, turnuva davetleri, ünvan normları, ulusal sıralamalar ve motivasyon için önemlidir — özellikle ilk dereceli sayılarını çevrimiçi gören genç oyuncular için. FIDE dereceli bir kulüp etkinliği ayrıca turnuvanıza daha güçlü oyuncuları çeken bir süreklilik ve meşruiyet hissi verir.
Derecelendirmesiz kalmanın nedenleri: belirli bir hakem ünvanı gerekmez, FIDE oyuncu ID'leri gerekli değildir, gönderim son tarihi yoktur. Başlangıç etkinlikleri, okul ligleri veya eğlenceli hızlı yarışmalar için, derecelendirmesiz genellikle doğru tercihtir.
Önerimiz: çoğu oyuncunun zaten FIDE ID'si varsa ve hakeminizin geçerli bir ünvanı varsa, dereceli yapmanın ek maliyeti düşüktür. Başlangıç seviyesinde bir etkinlik düzenliyorsanız, evrak işlerini sonraya bırakın.
FIDE üç tamamen ayrı derecelendirme listesi tutar. Bir Rapid turnuvadaki sonuç sadece Rapid derecelendirmeyi etkiler — Standard veya Blitz'i değil. Bir oyuncunun bağımsız olarak güncellenen üç farklı FIDE ratingi olabilir.
| Kategori | Süre kontrolü tanımı | Liste güncellemesi | Ünvan normları? |
|---|---|---|---|
| Standard | ≥ 60 dk/oyuncu veya taban + 40×ek ≥ 120 dk | Aylık | ✅ GM, IM, FM, CM… |
| Rapid | 10–60 dk veya taban + 40×ek 10–60 dk arası | Aylık | ❌ Ünvan normu yok |
| Blitz | 3–10 dk veya taban + 40×ek 3–10 dk arası | Aylık | ❌ Ünvan normu yok |
Sonuçların ünvan normlarına (GM, IM, FM…) sayılmasını istiyorsanız, mutlaka Standard süre kontrolü kullanmalısınız. Rapid ve Blitz asla ünvan normlarına katkıda bulunmaz.
FIDE, etkin süreyi taban süre + 40 × ek süre olarak hesaplar (tipik bir 40 hamleli oyunu temsil eder).
Örnek: 10 dk + 5 sn/hamle → 10 + 40×(5/60) = 13,3 dk → Rapid ✓
Örnek: 3 dk + 2 sn/hamle → 3 + 40×(2/60) = 4,3 dk → Blitz ✓
Örnek: 8 dk + 3 sn/hamle → 8 + 40×(3/60) = 10,0 dk → Rapid sınırı — dikkatlice doğrulayın
Her FIDE dereceli turnuvada geçerli bir FIDE hakem ünvanına sahip bir Başhakem bulunmalıdır.
| Ünvan | Tam adı | Uygun olduğu etkinlikler | Nasıl alınır |
|---|---|---|---|
| IA | International Arbiter | Dünya Şampiyonaları dahil tüm FIDE etkinlikleri | Büyük etkinliklerde deneyim + FIDE sınavı |
| FA | FIDE Arbiter | Tüm ulusal ve uluslararası açık etkinlikler | Ulusal federasyon semineri + FIDE sınavı |
| NA | National Arbiter | Yalnızca ulusal dereceli etkinlikler — FIDE dereceli değil | Ulusal federasyon kursu |
Çoğu kulüp ve bölgesel etkinlik için bir FA (FIDE Arbiter) yeterlidir. Kulübünüzde yoksa, ulusal federasyonunuzla iletişime geçin — mevcut hakemlerin listesini tutarlar ve birçoğu kulüp etkinliklerinde gönüllü olarak veya küçük bir ücretle çalışır.
Yol, ulusal federasyonunuzla başlar. Çoğu ülke yılda bir veya iki kez hakem seminerleri düzenler. Semineri tamamlayıp sınavı geçtikten sonra ulusal ünvan alırsınız. Dereceli etkinliklerde deneyim kazandıktan sonra FIDE aracılığıyla FA ünvanına başvurabilirsiniz.
ChessPairings.org hem TRF-16 (eski format, her yerde kabul edilir) hem de TRF-25 (ek FIDE alanları içeren yeni 2025 formatı) destekler. Dışa aktarma tüm gerekli alanları otomatik olarak içerir:
| TRF alanı | İçerik | ChessPairings.org'daki kaynak |
|---|---|---|
| 012 | Turnuva adı | Turnuva ayarları |
| 022 | Şehir / mekan | Turnuva ayarları |
| 032 / 042 | Başlangıç / bitiş tarihi | Turnuva ayarları |
| 052 | Başhakem adı + FIDE ID | Hakem ayarları |
| 062 / 072 | Toplam tur / mevcut tur | Otomatik |
| 082 | Derecelendirme türü (Standard/Rapid/Blitz) | Turnuva ayarları |
| 001 | Oyuncu başına bir satır: numara, ad, rating, FIDE ID, tur sonuçları | Oyuncu verileri + sonuç girişi |
Hem TRF-16 hem de TRF-25 formatları. FIDE gönderim gereksinimlerine göre doğrulanmış.
Fischer'in ratingi: 2200. Rakipler ve ratingleri: Spassky (2080), Tal (2150), Kasparov (2180), Petrosian (2120), Karpov (2050).
We - Spassky (2080): 1/(1 + 10^((2080−2200)/400)) = 1/(1 + 10^(−0,30)) = 0,666
We - Tal (2150): 1/(1 + 10^((2150−2200)/400)) = 1/(1 + 10^(−0,125)) = 0,572
We - Kasparov (2180): 1/(1 + 10^((2180−2200)/400)) = 1/(1 + 10^(−0,05)) = 0,529
We - Petrosian (2120): 1/(1 + 10^((2120−2200)/400)) = 1/(1 + 10^(−0,20)) = 0,613
We - Karpov (2050): 1/(1 + 10^((2050−2200)/400)) = 1/(1 + 10^(−0,375)) = 0,703
Toplam We = 0,666 + 0,572 + 0,529 + 0,613 + 0,703 = 3,083
Gerçek W = 4,0 (3 galibiyet + 2 beraberlik × ½)
K = 20 (standart kulüp oyuncusu) → ΔR = 20 × (4,0 − 3,083) = +18,3 puan
Fischer'in yeni tahmini ratingi: yaklaşık 2218.
K-faktörü, tek bir turnuvanın ratinginizi ne kadar değiştirebileceğini kontrol eder. Yüksek K = daha hızlı değişimler. Düşük K = uzun bir geçmişi yansıtan daha fazla kararlılık.
| K-faktörü | Kimler için geçerli |
|---|---|
| K = 40 | İlk 30 dereceli oyunundaki yeni oyuncular. 18 yaş altı gençler ratingleri 2300'ü aşana kadar. |
| K = 20 | 30 oyunu tamamlamış ve ratingi hiçbir zaman 2400'ü aşmamış oyuncular. |
| K = 10 | Ratingi hiç 2400 veya üzerine ulaşmış oyuncular — o zamandan beri düşmüş olsa bile. |
Yeni ve genç oyuncular için yüksek K=40, ratinglerinin gerçek güçlerine hızla yakınsamalarını sağlar. Yerleşik elit oyuncular için düşük K=10, tek bir olağanüstü veya zayıf performansın özenle oluşturulmuş bir rating geçmişini ciddi şekilde bozamamasını sağlar.
Hiç FIDE dereceli oyun oynamamış bir oyuncunun ne FIDE ratingi ne de FIDE ID'si vardır. Yine de dereceli turnuvanıza sorunsuzca katılabilirler. Gönderim sırasında şunlar olur:
TRF dosyasında FIDE ID alanı boş bırakılır. Gönderdiğinizde, ulusal federasyonunuz yeni bir FIDE profili oluşturur ve bir ID atar. Eğer zaten FIDE ratingi olan bir oyuncuya karşı en az bir dereceli oyun oynadılarsa, oyunları başlangıç ratingi için saklanır.
Yeni bir oyuncunun başlangıç FIDE ratingi alabilmesi için ratingli rakiplere karşı en az 5 oyun oynaması gerekir. Birden fazla etkinlikteki oyunlar birikir — hepsinin tek bir turnuvadan olması gerekmez. Eşik değere ulaşıldığında, başlangıç ratingi, daha kararlı bir başlangıç noktası üreten özel bir formül kullanarak tüm oyunlardan aynı anda hesaplanır.
Rapid bir etkinlik için Standard ratinglerini kullanmak en yaygın hatadır. Oyuncu eklemeden önce turnuva ayarlarında derecelendirme türünü mutlaka doğrulayın. ChessPairings.org yapılandırdığınız derecelendirme türünü TRF'ye otomatik olarak taşır — yanlış yapılandırma = yanlış dosya.
Yanlış FIDE ID ile listelenen bir oyuncu, FIDE veritabanında mükerrer kayıt oluşturur. 1. turdan önce ratings.fide.com'da ID'leri mutlaka doğrulayın. Oyuncu eklerken ChessPairings.org'un FIDE veritabanı aramasını kullanın — doğru ID, ad ve ratingi otomatik olarak getirir.
FIDE hakem ünvanları, ulusal federasyonun FIDE üyeliğine bağlıdır. Federasyon yıllık aidatlarını ödememisse, ünvan FIDE sisteminde etkin değil olarak görünebilir. Hakemin durumunu etkinlikten önce kontrol edin — etkinlik günü değil — ratings.fide.com adresinden.
8 dk + 3 sn ek süre ile oynanan bir turnuva 8 + 40×(3/60) = 10,0 dk verir — tam Rapid sınırında. 10 dakika etkin sürenin altındaki her şey Blitz'tür. Süre kontrolünüz bir sınıra yakınsa, tercihinizi kesinleştirmeden önce 40 hamle formülünü hesaplayın.
Federasyon son tarihini kaçırmak turnuvayı geçersiz kılmaz — oyunlar yine de derecelendirilir — ancak güncellemeyi bir ay geciktirir. Son turunuzun ertesi sabahı için bir takvim hatırlatıcısı ayarlayın.
FIDE 2026 uyumlu Isvicre eslestirme, 28 esitlik bozma sistemi, tamamen ucretsiz.
Ucretsiz Hesap Olustur